De wettelijke formule: eigen vermogen plus vier keer ebitda
Wat de wettelijke formule eigen vermogen plus vier keer ebitda precies inhoudt, wanneer ze geldt en waarom ze niet altijd de werkelijke waarde weergeeft.

De wettelijke formule berekent de waarde van een niet-beursgenoteerde vennootschap als het eigen vermogen vermeerderd met vier keer de ebitda. Ze geldt als standaardwaardering wanneer geen onafhankelijk waarderingsverslag voorhanden is, en houdt geen rekening met de werkelijke rendabiliteit, groei of risicoprofiel van de onderneming.
- De formule is een vaste rekenregel, geen waardering op maat van de onderneming.
- Ze geldt als vangnet wanneer geen onafhankelijk verslag beschikbaar is.
- Een eigen waarderingsverslag kan afwijken van deze formule, in beide richtingen.
Hoe de formule is opgebouwd
De wettelijke formule combineert twee elementen uit de jaarrekening: het eigen vermogen zoals dat op de balans staat, en de ebitda, vermenigvuldigd met vier. Het resultaat van die optelling geldt als forfaitaire waarde van de aandelen op een bepaald ogenblik.
Beide elementen worden rechtstreeks uit de neergelegde jaarrekening gehaald. Er wordt geen correctie toegepast voor eenmalige posten, voor de samenstelling van het eigen vermogen, of voor de structuur van de balans. De formule rekent met wat er op papier staat, niet met wat er economisch achter zit.
Waarom deze formule bestaat
Niet elke aandeelhouder van een niet-beursgenoteerde vennootschap laat een onafhankelijk waarderingsverslag opmaken. Voor die gevallen moet er toch een waarde vastgesteld kunnen worden op de peildatum, zonder dat daarvoor telkens een individuele waardering nodig is.
De formule biedt in die zin een praktisch alternatief: ze is snel toepasbaar, vraagt geen bijkomend onderzoek en levert voor elke vennootschap een cijfer op basis van publiek beschikbare jaarrekeninggegevens.
Wat de formule niet meeneemt
Twee vennootschappen met een identiek eigen vermogen en een identieke ebitda kunnen sterk verschillen in werkelijke waarde. Een onderneming met veel overtollige liquiditeiten, een onderneming met vastgoed dat niet aan boekwaarde staat, of een onderneming met een tijdelijk laag resultaat door eenmalige kosten, worden door de formule niet anders behandeld dan een onderneming zonder die kenmerken.
Ook de groeivooruitzichten, de sector, de schuldpositie en de kwaliteit van de klantenportefeuille spelen in de formule geen rol. Ze is bewust neutraal en generiek, wat haar eenvoudig maakt maar ook grof.
Wanneer de formule in het nadeel speelt
Voor een onderneming die op de peildatum een tijdelijk lage ebitda kent, bijvoorbeeld door een investeringsjaar of een eenmalige kost, kan de formule een lagere waarde opleveren dan de werkelijke waarde. Dat lijkt op het eerste gezicht voordelig, maar het betekent ook dat toekomstige waardestijging vanaf die lage basis wordt gemeten.
Omgekeerd kan een vennootschap met een hoge ebitda maar een beperkte houdbaarheid van dat resultaat, door de formule juist overgewaardeerd worden. In beide gevallen wijkt de uitkomst af van wat een onafhankelijke waardering op basis van gangbare methodes zou opleveren.
De keuze tussen formule en eigen verslag
Een aandeelhouder kan ervoor kiezen om de wettelijke formule te laten gelden, of om een onafhankelijk waarderingsverslag te laten opmaken dat een andere waarde op de peildatum vastlegt. Die keuze hangt af van hoe de formule zich verhoudt tot de vermoedelijke werkelijke waarde van de onderneming.
Endie stelt dat vergelijk op als onderdeel van een dossier: de uitkomst van de formule wordt naast een methodisch onderbouwde waardering gelegd, zodat een aandeelhouder ziet welk verschil er speelt voor zijn concrete situatie.
Vragen hierover
Is de wettelijke formule verplicht
De formule geldt als terugvaloptie wanneer er geen onafhankelijk waarderingsverslag is opgemaakt. Ze is dus geen verplichting op zich, maar het resultaat bij afwezigheid van een eigen waardering.
Kan de formule een hogere waarde geven dan de werkelijke waarde
Ja, dat kan zich voordoen bij een hoge ebitda die niet structureel houdbaar is. De formule houdt geen rekening met de duurzaamheid van het resultaat.
Geldt de formule voor elke niet-beursgenoteerde vennootschap
De formule is generiek opgebouwd en wordt toegepast op basis van de gegevens in de jaarrekening, ongeacht sector of omvang van de vennootschap.
Start een dossier
Vul je gegevens in, dan nemen we snel contact op.
Verder lezen
Deze informatie is algemeen. Ze houdt geen rekening met jouw specifieke situatie en is geen fiscaal advies.